رکود طرح‌های عمرانی به دلیل وابستگی به بودجه/ضرورت ورود مردم به پروژه‌ها با صندوق پروژه

رکود طرح‌های عمرانی به دلیل وابستگی به بودجه/ضرورت ورود مردم به پروژه‌ها با صندوق پروژه

فارس: چندی پیش سید موسی پور موسوی، عضو هیات علمی دانشگاه امام حسین(ع)، در حاشیه نشست مجمع بازرگانان مسلمان که در محل معاونت بین الملل بسیج اقشار برگزار شد، با اشاره به کسری بودجه 320 هزار میلیارد تومانی دولت در سال 1400 گفت که دولت در لایحه بودجه سال آینده نتوانست واقعیت اقتصاد کشور را بیان کند، حداقل کسری بین هزینه و درآمد 40هزار میلیارد تومان در نظر گرفته شده است در حالی که کسری بودجه را تا 320 هزار میلیارد تومان هم اعلام کرده‌اند.

وی همچنین در مورد میزان فروش نفت پیش بینی شده در لایحه بودجه سال 1400 بیان کرد: دولت پیش بینی کرده سال آینده 2.3 میلیون بشکه نفت بفروشد در حالی که در سال جاری قرار بود 800 هزار بشکه نفت بفروشیم.

اما سوال این است که آیا این هدف محقق شده است؟ مگر سال آینده چه اتفاقی قرار است رخ دهد که این رقم را پیش بینی کرده اید؟ 

سهم بودجه عمرانی هر سال کاهش می‌یابد

این عضو هیات علمی دانشگاه امام حسین(ع) همچنین با اشاره به رشد کم میزان بودجه عمرانی در لایحه بودجه 1400 نسبت به میزان رشد بودجه عمومی گفته بود: در لایحه بودجه1400، بودجه جاری دولت نسبت به سال جاری 60 درصد اضافه می‌شود، در حالی که در بودجه عمرانی رشد کمتر از 6 درصدی پیش بینی شده است.

وی همچنین وجود پروژه‌های عمرانی نیمه تمام را یکی از مشکلات اساسی کشور برشمرده و گفته بود: بعضی از این پروژه‌ها هم اکنون محل جولان سگ‌های ولگرد شده است.

بنابراین گزارش، کسری بودجه سال های اخیر دولت به واسطه مشکلات ناشی از تحریم فروش نفت، اصلی‌ترین عامل نیمه تمام ماندن تعداد زیادی از پروژه‌های عمرانی کشور شده است، به طوری که مطابق برآوردهای مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، هم اکنون بیش از 87 هزار طرح ملی و استانی نیمه تمام در کشور وجود دارد که برای تکمیل به اعتباری بالغ بر 600 هزار میلیارد تومان نیاز دارد.

این میزان از نقدینگی مورد نیاز با توجه به شرایط بودجه عمرانی تخصیص یافته در سال های اخیر و هم چنین افزایش سالانه تعداد پروژه‌های زیرساختی مورد نیاز کشور، زنگ خطر کاهش رشد اقتصادی در سالهای آینده را به صدا در آورده است. 

ورود مردم به پروژه‌های زیرساختی می تواند اقتصاد ایران را متحول کند

در همین رابطه، محمدجواد شاهجویی، کارشناس اقتصادی، در گفت‌وگو با خبرنگار اقتصادی خبرگزاری فارس با اشاره به ضرورت تامین مالی پروژه‌های زیرساختی کشور از روش‌های غیردولتی، می‌گوید: امروزه اغلب کشورهای پیشرفته نیز تامین مالی پروژه‌های زیرساختی خود را به بخش خصوصی سپرده‌اند در حالی که در ایران هنوز اصرار بر تامین مالی این دست از پروژه‌ها توسط بخش دولتی و یا استفاده از سرمایه‌گذاران خارجی و یا وام‌های خارجی وجود دارد که به واسطه وجود شرایط تحریمی در عمل یا اتفاق نمی‌افتد و یا آنکه پروژه های با بازدهی بالا با اعطای امتیازات غیر معقول به طرف‌های خارجی واگذار می‌شود.

وی با اشاره به حجم قابل قبول نقدینگی در کشور تصریح کرد: میزان نقدینگی 3000 هزار میلیارد تومانی موجود در کشور می‌تواند گره کور تکمیل پروژه‌های نیمه تمام عمرانی که خود به عنوان پیشران توسعه اقتصادی کشور به شمار می‌آیند را به راحتی باز کند، ضمن آنکه می تواند از گسیل شدن آن به سمت بازارهای غیر مولد همچون بازار واسطه‌گری ارز، سکه، مسکن و خودرو جلوگیری به عمل بیاورد.

این کارشناس اقتصادی ادامه داد: به بیان دیگر، این نقدینگی با تغییر جهت به سمت تولید و همچنین احداث و تکمیل پروژه‌های زیرساختی، می‌تواند به عنوان محرک اقتصادی عمل کند، در حالی که هم اکنون به عنوان بلای جان اقتصاد ایران و عامل اصلی به وجود آمدن تورم شناخته می‌شود.

صندوق های سرمایه گذاری پروژه محور راه حل بهینه و پرسود

شاهجویی در پاسخ به سوالی در مورد روش نقش آفرینی بخش خصوصی در پروژه‌های زیرساختی به خبرنگار فارس می‌گوید: تا کنون روش های متفاوتی برای مشارکت دادن مردم در پروژه های زیرساختی پیشنهاد شده و برخی عملیاتی شده اند، با این وجود با توجه به اقلیم اقتصاد ایران و با درس‌هایی که از تجربه روش های مختلف مشارکت بخش خصوصی در این گونه پروژه ها گرفته شده است، بهترین روش مشارکت مردم در توسعه زیرساخت ها، ایجاد صندوق های سرمایه گذاری پروژه محور و در نهایت ایجاد شرکت پروژه برای هر یک از طرح های زیرساختی است زیرا در این روش مزایای متعددی می‌تواند برای هم مردم و سرمایه گذار و هم برای بخش دولتی وجود داشته باشد.

وی افزود: ایجاد صندوق های سرمایه گذاری پروژه محور می تواند به عنوان یک راهکار واقعی برای هدایت نقدینگی به سمت توسعه زیرساخت‌ها، که خود لازمه ایجاد رونق اقتصادی است، مطرح شود.

این محقق اقتصادی اضافه کرد: به علاوه ایجاد این صندوق‌ها می‌تواند محیطی امن برای مردم و سرمایه‌گذاران برای سرمایه‌گذاری و کسب سود واقعی ایجاد کند.

وی اظهار کرد: استفاده از این روش در دنیا مرسوم شده است اما متاسفانه در ایران بر خلاف اظهار نظرهای متعدد مسئولان راجع به اهمیت این روش تامین مالی، به غیر از یک مورد موفق، هنوز پروژه‌ای به این واسطه تامین مالی نشده است.

به گزارش فارس در شرایطی که بازار بورس ایران دچار نوسانات شدید است و زیان های هنگفتی برای سهامدارن خرد رقم خورده است، برخی از سازوکارهای تامین مالی در ادبیات دنیا نظیر صندوق‌های سهام پروژه وجود دارد که به‌کار گیری آن علاوه بر افزایش عمق بازار می‌تواند زمینه کسب سود برای سهامداران و همچنین توسعه پروژه‌های عمدتا زیرساختی کشور را به همراه داشته باشد.

استفاده از صندوق‌های سرمایه گذاری پروژه محور، ریسک بالای بورس را ندارد و از طرفی سود تضمین شده‌ای بالاتر از سود بانکی برای مردم در نظر می‌گیرد، طوری که در مدت اجرای پروژه یک شرکت بیمه سود بانکی را برای سرمایه‌گذاران تضمین می‌کند.

توسعه تامین مالی با استفاده از سازوکار صندوق سهام پروژه علاوه بر ایجاد موقعیت سود برای سهام‌داران زمینه توسعه زیرساخت‌های اقتصادی کشور را مهیا می‌کند.

انتهای پیام/ب