هشدار درباره نفوذ آب به گنبد مسجد شیخ لطف‌الله

هشدار درباره نفوذ آب به گنبد مسجد شیخ لطف‌الله

خبرگزاری مهر، گروه استان‌ها: کلاف پیچیده مرمت پوسته بیرونی گنبد مسجد شیخ لطف‌الله حالا حالاها خیال باز شدن ندارد و حواشی پیرامون مرمت این گنبد به نظر می‌رسد ادامه‌دار باشد. تَرک اول این گنبد با تمامی حواشی و اتفاقات بالاخره به دست استاد رحمت‌الله رضایت به پایان رسید، اما در حالی که مقدمات برای مرمت ترک دوم درحال انجام بود، استاد رضایت درگذشت تا مرمت این گنبد وارد برزخ شود.

از همان حواشی مرمت ترک اول گنبد مسجد شیخ لطف‌الله صحبت‌ها درباره چگونگی مرمت ترک دوم وجود داشت و حتی شورای راهبردی برای مرمت ترک دوم ایجاد شد. از آن روزها تاکنون خبر زیادی درباره سرنوشت این شورای راهبردی وجود نداشته، نام‌های مختلفی برای انجام این کار مطرح شد. یکی از این نام‌ها محمدحسن مقضی بود که پیش‌تر در گفت‌وگویی با خبرنگار مهر درباره بدقولی‌های اداره‌کل میراث فرهنگی استان اصفهان و مرمت غیراصولی ترک اول گنبد گفته بود.

با این حال به نظر می‌رسد مرمت ترک دوم گنبد مسجد شیخ لطف‌الله آغاز شده و در هفته‌های گذشته کاشی‌های ترک دوم برداشته شدند. اما قسمتی که کاشی‌های آن برداشته شده بدون هیچ حفاظ و پوششی رها شده، این در حالی است که در روزهای گذشته در اصفهان به شکل متعدد بارندگی وجود داشته و برخی کارشناسان نگران نفوذ رطوبت به داخل پوسته داخلی گنبد هستند.

gif;base64,R0lGODlhAQABAAAAACH5BAEKAAEALAAAAAABAAEAAAICTAEAOw== - هشدار درباره نفوذ آب به گنبد مسجد شیخ لطف‌الله

رها کردن پوسته داخلی گنبد بدون پوشش و محافظ ضد آب

یکی از این افراد علی‌رضا جعفری‌زند، باستان شناس است که پیش‌تر در شورای راهبردی مرمت گنبد مسجد شیخ لطف‌الله نیز حضور داشت، اما از حضور در این شورا انصراف داد.

او درباره مشکل اخیر این گنبد به خبرنگار مهر می‌گوید: اگر به مسئولان بگویید قطعاً بهانه می‌آورند، اما رها کردن پوسته گنبد بدون پوشش و حفاظ رطوبتی مناسب نشست و مشکلات بسیار زیادی به وجود می‌آورد. این گنبد فرسوده است و باران در پوسته دوم (درونی) گنبد نفوذ می‌کند. گنبد مسجد شیخ لطف‌الله مثل مسجد جامع عباسی نیست که دو پوسته با فاصله بسیار زیاد داشته باشد، این گنبد دو پوسته پیوسته است و نفوذ باران داخل پوسته بیرونی، کاشی‌های داخلی را هم از بین خواهد برد.

این باستان شناس ادامه می‌دهد: نمی‌دانم چرا این گنبد را بدون حفاظ مناسب رها کردند، در حالی که باید پوششی برای دفع باران روی ترک در حال مرمت این گنبد ایجاد می‌شد. اما متأسفانه این انجام نگرفته و درباره این موضوع هشدار می‌دهم؛ اگر بر فرض تا چند سال آینده پوسته بیرونی مرمت شد، پوسته داخلی دچار مشکل خواهد شد. بنابراین تفکری درباره حفظ این گنبد وجود ندارد.

وی تاکید می‌کند: مشخص نیست که در مرمت این گنبد چه راهی را دارند می‌روند و خطرات مختلفی گنبد مسجد شیخ لطف الله را تهدید می‌کند. باران روی گنبد جاری می‌شود و از لابه‌لای درز و شکاف‌ها وارد پوسته گنبد می‌شود.

4010539 - هشدار درباره نفوذ آب به گنبد مسجد شیخ لطف‌الله

روند مرمت گنبد اصولی نیست

جعفری‌زند درباره وضعیت شورای راهبری مرمت گنبد مسجد شیخ لطف‌الله توضیح می‌دهد: در تمام دنیا برای مرمت یک اثر جهانی از تجربیات جهانی کمک می‌گیرند، اما در کشور ما یک کاشی‌کار بالای سر کار می‌آورند و می‌گویند این را درست کن، این روند جای تأسف دارد. کشوری مثل ایتالیا که حداقل ۱۵۰ سال سابقه در زمینه مرمت دارد، در سال ۲۰۱۷ برای مرمت بناهای رم از تمام دنیا درخواست کمک کردند. آن‌ها یک سال طرح‌های مختلف از متخصصان بین‌المللی را مطالعه و در نهایت وارد فاز اجرایی شدند.

وی اضافه می‌کند: اما در مرمت گنبد مسجد شیخ لطف‌الله هیأت راهبردی معنا و مفهومی ندارد، این یک اثر جهانی است و باید با شرکا جهانی وارد مرمت گنبد شد، نه اینکه کار را به کاشی‌کاران سنتی سپرد و از آن‌ها خواست کاشی را بردارند و بعد بگذارند سر جایش. کار مرمت گنبد مسجد شیخ لطف الله هیچ استانداری ندارد و به همین دلیل از حضور در شورای راهبردی مرمت این گنبد کناره‌گیری کردم. حکایت مسجد شیخ لطف الله مانند حکایت «خشت اول را نهد معمار کج» شده است.

این باستان شناس با بیان اینکه «اگر مرمت و اتفاقات پیرامونی آن اثر بدی روی گنبد نگذارد جای شکر دارد» تصریح می‌کند: امروز مرمت یک علمی است که به روز پیشرفت می‌کند، اما در کشور ما بین علم مرمت و نوسازی، بهسازی و حتی بازسازی تفاوتی وجود ندارد. اگر در اصول کاری تجربه لازم را نداریم، باید از تجارب متخصصان مختلف کمک بگیریم. اشتباهات گذشته را باید به عنوان تجربه سرمشق کارهای خود قرار دهیم نه اینکه دوباره آن‌ها را تکرار کنیم. اگر برای این گنبد هر اتفاقی رخ دهد چه پاسخی برای آن خواهند داشت؟ روندی که برای مرمت گنبد مسجد شیخ لطف‌الله پیش گرفته شده به هیچ عنوان اصولی نیست.

4010532 - هشدار درباره نفوذ آب به گنبد مسجد شیخ لطف‌الله

نفوذ رطوبت دو سانت بوده است

در طرف دیگر ماجرا فریبا خطابخش، مدیر پایگاه جهانی میدان نقش جهان که معمولاً به سختی با خبرنگاران صحبت می‌کند درباره این اتفاق به خبرنگار مهر می‌گوید: در روزهای بارانی و پس از باران از قسمتی که کاشی‌ها برداشته شده تست زدیم و این قسمت‌ها بیش از دو سانت نفوذ رطوبت نداشته است.

به گفته خطابخش به ناظر پروژه نیز تاکید شده که یک لایه کچ روی ترک برداشته شده بکشد.

وی درباره مرمت‌کار و وضعیت مرمتی ترک دوم گنبد نیز توضیح می‌دهد: من منتظرم ببینم این‌ها که به کار استاد رضایت در مرمت ترک اول ایراد گرفتند یک پیمان‌کار به من معرفی کنند تا او را بالای کار بگذارم. با فوت استاد رضایت هیچ کسی را نداریم که بالای سر کار بگذاریم.

بنا بر اعلام خطابخش فعلاً عملیات مرمت گنبد انجام نمی‌شود و صرفاً کاشی‌ها از روی سطح ترک دوم برداشته شده است.

منبع : مهر